Từ nửa sau thế kỷ 19, khoa học và công nghệ đã bước vào một giai đoạn phát triển toàn diện mới.Trong bối cảnh đó, mô hình khoa học cổ điển lại rơi vào sự phân liệt ở chiều cơ bản là 'thời gian'. Nỗi khủng hoảng cốt lõi nằm ở việc: tại sao trong thế giới bị chi phối bởi các định luật vật lý, mọi thứ vừa đang 'phân hủy' vừa đang 'tiến hóa'?

Sự xung đột nhận thức giữa hai không gian thời gian

• Hạn chế của chủ nghĩa quyết định cơ học: Các quy luật chuyển động của cơ học cổ điển là khả nghịch và đối xứng dưới phép phản xạ thời gian. Điều này có nghĩa là trong thế giới Newton, thời gian chỉ là một tham số, chứ không có 'tính lịch sử' thực sự. Tuy nhiên,Vật lý thống kê cũng đã đóng vai trò quan trọng trong cuộc cách mạng đối với cơ học Newton, làm sáng tỏ tính bất khả nghịch của các quá trình vĩ mô.
• Nguyên lý tăng entropy và thuyết nhiệt tử: Khi định luật thứ hai của nhiệt động lực học được thiết lập, người ta đã tiếp cận vấn đề bất khả nghịch trong các quá trình tự nhiên. Định luật này nêu rõ hướng đi của sự truyền năng lượng: một hệ cô lập luôn tiến về trạng thái đồng đều, đơn giản, loại bỏ mọi khác biệt, cuối cùng sẽ đạt đến trạng thái 'chết lặng' không còn sự khác biệt nào về mặt vật lý nữa.
• Tính tiến hóa của quá trình tiến hóa: Hoàn toàn trái ngược với thuyết suy thoái của vật lý,sự phát triển của sinh học lại đưa ra một mũi tên thời gian — chính là mũi tên thời gian tiến hóa. Các sinh vật sống phức tạp tiến hóa liên tục từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp, thể hiện kỳ diệu của hệ thống tự phát sinh cấu trúc trật tự.